Modertaal

Welkóm bie Modertaal. Links de colum van de waek. Rechts de sjtökskes van ein paar waeke ierder. Gaeftj estebleef aan ederein door dae mien sjtökskes in de gezèt loos det Modertaal d'r weer is. Ellie en ich ouch. Noe op dees site. Reacties of vraoge, laot het mich weite.  mailto:criensfrits@hotmail.com

Column van de waek

HETZELFDJE

 

Ellie en ich zote op ein terras in de sjeem ónger eine boum. Het waas voel, móttig waer. Aan de taofel taegeäöver ós zat zich ein echtpaar van begin viërtig. De man mèt opvallendj witte haor drejdje zich half mèt de rögk nao de vrouw. Die keek nuetelik, deej of ze d'r neet bie huerdje en zakdje weg in het kösse van de sjtool. Ze zagte gein waord taege ein. Het haaj gekraaktj tösse die twië en het waas nog neet väörbie. Eine ober brach häör eder ein groeët glaas Weißbeer. Mèt in de gang kwoom ein wicht bie häör mèt krietwitte haor die alle kantje oet sjtook. Het maedje van ein jaor af zeve waas net zoeë roespelechtig as zien kapsel.

Het bleef aan het sjörge, drónk aan het beer van zien vader, sopdje eine vinger in het glaas van zien moder. Vlaog van de eine sjtool in de angere, sjpróng weer op, kraop ein minuut bie zien vader op sjoeët, mook hem óngertösse alle knuip van ziene bloes los en waas weer eweg. Waat ein energie. Allein al väör nao het kindj te kieke waas sjlopendj. De vader waas het getoervel zat. Tamelik kortaaf zag hae: 'Maedje, as ich wis woeë die batterieje bie dich zitte, haoldje ich ze d'roet.' Het wicht sjtook in eder naasgaat eine vinger. 'Hie neet, pap.' De man zuchdje. 'Höbbe wae oeët ein minuut röst gehadj mèt dich?'

Zien dochter sjödje van nae, klapdje in de henj, sjpróng op, mook eine drej in de lócht en landje net neet op de veut van zien vader. 'Woors doe mer net zoeë röstig as dien broor,' zag dae oet de gróndj van zien hert. 'Is het leuk as alle kinjer hetzelfdje zeen?' vroog het maedje. 'Jao,' zag de vader nogal fel. 'Hiel leuk, as ze normaal en röstig zeen teminste en neet doon asof ze de ganse daag op ein sjpringkösse zitte.' 'Ich wil det alle vaders hetzelfdje zeen,' kaatsdje het kindj de bal trök.  'Allemaol hetzelfdje wie de leuke vader van Björn.' De vrouw vaerdje op: 'Dao bèn ich het gans mèt èns.'

2019, waek 34

 

 

 

 

 

 

Ierder colums

LEEF

 

 Ellie en ich zote op het terras bie de iessalon. Aan het täöfelke naeve ós ging zich ein hoeshaoje zitte mèt ein jungske van ein jaor of zès. Ze haje alle drie ein sjtevige sjtum. En ein erg roeëd verbrandj gezicht. Het kindj leet zien aojers hel en dudelik weite det hae allein ies mèt sjoklaat wool. Moder verklaordje aeve dudelik en zeker zoeë hel det sjoklaat neet im frage kwoom. Det het jóng net aan de dunne waas gewaest. Sjoklaat waas dus väöl te zjwaor väör ziene maag. Het gans terras haaj die mediese verklaoring gehuerdj en begrepe, behalve het jungske. Dae wis zien moder nao get dramme te äövertuge van zien geliek.

Pap haaj óngertösse de kaart besjtudeerdj en väör zien vrouw en zichzelf ein käös gemaaktj. De vrouw knikdje goodkäörendj en zag: 'Prima, det waas de väörige kier ouch lekker.' Ein maedje noom de besjtèlling op die efkes later waerdje gebrachtj. Het kindj veel wie eine wolf aan op zien ies mèt sjoklaat. Mer nao twië hepkes sjtook hae ziene laepel in de baeker en zag: 'Det lös ich neet.' Noe meudje de vader d'r zich mèt. Mèt ein sjtum wie eine bananeboekser, reep hae: 'Loester doe èns efkes nao dien vader. Nao lang zanike höbs se diene zin gekrege van mam. En noe zuls se det ies opaete ouch.' Het kindj haaj neet väöl wäörd nuedig. 'Nae!' Hae zat allebei de vuuskes ónger de kin. Het waas hem meines.

Pap sjtiepdje ziene rögk. 'Op aete, zègk ich dich. En angers mörge neet nao de Efteling.' Het kindj bleef bie zien sjtandpuntj. 'Nae!' Moder kratsdje zich mèt häöre laepel in de vaor van häör wames en zag: 'Jock, het is baeter väör Rocky ziene maag as hae det ies neet itj. Hae haet waal geliek.' Jock was al ein hiel sjtök gekalmeerdj. 'As se het zoeë bekieks. Gezóndjheid geit väör.' De vrouw ruuldje óngevraogdj het ies van Rocky mèt det van Jock. 'Papa vintj dich leef, Rocky.' Jock grómdje wie eine knien en toeterdje: 'Mer vanaovendj is mama aan de bäört. Väör papa leef te vinje!'

2019, waek 33

VERTRAEJE

 

 'Ich mót mich effe vertraeje.' De is ein aod gezègdje väör as miense effe de lócht op gaon. Zoeë waas ich pas op ein groeët communiefiëst mèt väöl aete en drinke. We zote gezellig ónger parasols. Ich haaj van het zitte eine sjtieve rögk en dieke bein gekrege. Het fiëst waas in eine groeëte haof. Mier ein klein park, woeë se dich alle kanje oet kós vertraeje. Ich sjtóng op en leep nao achter. Dao haaj ein sjtèl wichter oet het zicht van de groeëte ein flinke koel gegrave. Oet de viever dae ein sjtök wiejer door loog, haoldje ze water in klein ummerkes. Zoeë waerdje de koel óngetoverdj tot häöre eige viever. Teminste, det zag mich ein maedje van ein jaor of zès.

De wichter wore ouch van plan vèsse te vange in de echte viever en die in häöre viever äöver te zitte. Geweldig wie kinjer zich van alles kinne bedinke. Ich vroog mich waal aaf of die vèsse det zoje äöverlaeve, want ze zoje in eine módderpool terechtkómme. 'Hie kan väöl water in,' zag het maedje gruets taege mich. 'Det dink ich ouch,' sjtuudje ich. 'Net eine oceaan.' Het kindj keek mich ein moment vraemdj aan. 'Det kan neet. In eine oceaan zitj het meiste water, waat mer kan. Zoeëväöl dröppels det nemes ze kan télle. Ouch god neet,' zag het d'r väör de zekerheid bie. 'Mer dan toch zoeë groeët wie ein zieë,' probeerdje ich het kindj oet de dage.

Ich scoordje neet väöl puntje mèt die opmerking, want het maedje zag: 'Ein zieë is bienao aeve groeët wie eine oceaan. Allein ein bietje kleiner.' 'Kintj god van ein zieë de dröppels waal tèlle?' vroog ich väörzichtig. Het sjödje ziene kop en väör van mien gevraog aaf te zeen zag het: 'Nae, en van ein rivier en baek ouch neet. Daoväor höbbe de oceane, de zieë, de riviere en de baeke eine eige naam. Ómdet het zoeëväöl dröppels zeen.' En as het mer eine dröppel is?' vroog, ich. 'Wie hètj het dan?' Het maedje keek mich aan asof ich echt gek waas en zag: 'Dröppel!'

2019, waek 32

AAFSJPRAOK

 

'Waat waas de aafsjpraok?' vroog de moder. Ze goof zelf antjwaord: 'Twië ieskes per daag. Gae höbtj d'r al twië gehadj.' 'Det is neet ierlik,' zag häör dochter van ein jaor of vief. 'Ich höb zin in ein ieske.' Zien zösterke waas ein paar jaor aojer. 'Alle kinjer höbbe ieskes. Allein wae neet.' Het wees mèt eine zjwej äöver het sjtrandj. 'Twië ieskes per daag,' heel de moder vol. 'Angers zeen de centjes väör de bótteramme op.' Het jóngste waas neet ónger de indrök. 'We hove gein bótterhamme. We wille ein ieske.' De vrouw zuchdje. 'Mamma haet gein centjes mier.' Det haaj ze baeter neet kinne zégke. 'Mamma haet waal centjes,' reep het aodste. 'Allemaol breefkes. Det höb ich gezeen. Mèt boeëdsjappe doon.'

'We wille ein ieske,' brach het kleinste de discussie trök woeë ze waas begós. Pap zat ziene smartphone oet en ging half rechtop zitte. 'Gaef die wichter toch ein ieske. Het is d'r heit zat väör.' De vrouw reageerdje asof ze waerdje äövervalle door ein batterie eikeprocesierupse. 'Val mich mer aaf woeë de wichter bie zeen. Waat bès doe väör eine vader.' Het jóngste wicht ging leef taege zien vader aanzitte. 'Gaon we döks van ein paar ieskes failliet?' vroog dae fien eweg. 'Doe drinks vanaovendj op het terras toch ouch net zoeëväöl wien as se wils. Of is dae väör niks?' Zien vrouw trok ein nöt gezicht. 'Die paar glazer wien. Zeen mich die neet gegundj?'

De man zoot inèns gans rechtop. 'Woeë geit dit in godsnaam äöver? Die wichter vraoge väör ein ieske. Det is alles.' 'Nae,' zag zuuj. 'Det is neet alles. Twië ieskes per daag, det is alles. Det höbbe we aafgesjpraoke.' Het aodste maedje veel zien vader bie. 'Nae, mam. Det höbbe wae neet aafgesjproke. Det höbtj gae gezagdj en dan is het geine aafsjpraok.' De vader glunderdje en haoldje ein breefke van tiën oet zien portefeuil. 'Hie, Sanneke,' zag hae taege zien aodste dochter. 'Mèt zón sjlum antjwaord höbs ze väör uch allebei ein ieske verdeendj. Gaef het wisselgeldj mer aan mam.' Het jóngste knikdje. 'Väör wien op het terras.'

2019, waek 31

 

DAMES

 

Tot väör kort waerdje jónges op väöl gebiede hoeëger aangesjlage as maedjes. Ómdet ze mier kanse krege, kwome ze vanzelf op de bèste plaatse te zitte. Haje ze mier macht, verdeendje ze mier geldj. Het zal waal in de Biebel sjtaon det God het zoeë haet bedoeldj, mer het dougtj neet. In oos cultuur is det óngersjied gelökkig aan het verdwiene. Dao zorge de vrouluuj zelf waal väör. Ze pakke op alle gebiede de plaats die häör toekumtj. Damesfoetbal beväörbeeldj. Ein paar jaor geleje waas het eine ónbekindje tak van sjport. Kóste 'kinners' wie Van der Gijp en Derksen op de tv foetbalsters nog belachelik make. Want foetbal waas natuurlik eine echte mannesjport. Dao haje vrouluuj niks te zeuke.

Die kinners krege de dèksel väör het ierst op de naas wie het Nederlands damesèlftal Europees kampioen waerdje. Mèt ein vrouw as coach, Sarina Wiegman. De vazele kal van die kinners waas van de zomer gans aafgeloupe wie oos dames twiëdje van de waereldj waerdje. We zeen nog neet van het sukses van de oranje Liëwinne bekómme, of de dames zitte de wielrenwaereldj op de kop. Waas fietse väör vrouluuj neet allein bedoeldj väör boeëdsjappe te doon en kinjer nao sjoeël te bringe? En wielrenne, waas det neet allein weggelagdj väör sjtoer kaerels? Manne mèt karakter, bikkelhèl en väör de doeëd neet bang? Nae dus. In Italië beweze de dames weer èns, mèt Annemiek van Vleuten väörop, det vrouwluuj op de fiets neet óngerdoon väör manne.

En waat te dinke van het lètste mannebolwerk woeë de vrouwe vanaaf de väörige waek volwaerdig in mèttèlle? De sjöttewaereldj. Good, ein ettelike jaor geleje kwoom bie Sint Agatha in Haelen het ierste dames-OLS van de gróndj. Mer alles bie-ein moke de hiëre in dae waereldj op alle fronte de deenst oet. Ónger de sjeetboum zeen de verhoudinge angers kómme te ligge. Sint Willibrordus oet Meijel waas zoeë sjlum väör in zien zèstal de sjötterstalente van veer dörskes in te zitte. Het resultaat is bekindj. Het gevolg is te väörsjpelle: anger vereiniginge gaon Meijel nao-ape. De waereldj zal noeët mier hetzelfdje zeen. Gelökkig mer.

2019, waek 30

BEKKER

 

Het maedje achter de toeënbank bie de bekker is vruntjelik. En het kan mèt klantje ómgaon. Mer daoväör ging ich  neet nao de bekker. Wie ich binneleep, waas die verkuipster mèt eine man aan het kalle. Wie hae mich zoog sjtaon, zag hae taege het maedje: 'Help hem mer aeve.' Het waas eine tamelik groeëte, sjmale man van ein jaor of dertig. Zoeë te sjatte. Hae waas neet op zien sunjes geklèdj mer sjtóng d'r ouch neet op wie eine sjoëjer. Efeng. Ich koch waat ich koupe mós en raekendje aaf. De man keek de winkel róndj asof hae aan het oetzeuke waas waat hae wool koupe. Mer ouch de wandj woeë gein waar loog oetgesjtaldj, bekeek hae aandachtig.

Óngertösse waas d'r ein vrouw binnegekómme. In het weggaon huerdje ich det de man häör ouch leet väörgaon. Ich leep de winkel oet en pakdje miene fiets. Mer nao ein paar maeter sjtapdje ich weer aaf. Het zoot mich niks lekker det de man eders kier eine klantj leet väörgaon. Asof hae d'rop oet waas väör mèt det maedje allein te zeen. Twië daag ierder waas het Kruitvat taegeäöver de bekker nog äövervalle en beroufdj. Ich kós det maedje toch neet allein laote mèt het risico det weer zoeë get ging gebäöre. Ich zat de fiets eweg en leep weer de winkel in. Dao waas nog ein vrouw binnegekómme. De verkuipster dach det ich get waas vergaete. Mer ich vroog of ze allein in de zaak sjtóng. Det waas zoeë en ze vroog woeëväör ich det vroog.

Ich zag det ich het gek vónj det dae meneer (ich knikdje nao de man) klantje leet väörgaon. Zeker mèt waat d'r ierder bie het Kruitvat waas gebäördj. Gelökkig waas ich väör niks óngeröstj gewaest. De man wool mèt het maedje röstig ein besjtèlling besjpraeke. Hae vónj het ouch neet erg det ich hem väör eine mäögelike boef haaj aangezeen. Ich waerdje zelfs besjtuutj det ich haaj gedaon waat ich haaj gedaon. Het maedje bedankdje mich. De man knikdje vruntjelik. Ierlik gezagdj waas ich hiel blie väör michzelf det het geine boef waas.

2019, waek 29