Modertaal

Welkóm bie Modertaal. Links de colum van de waek. Rechts de sjtökskes van ein paar waeke ierder. Gaeftj estebleef aan ederein door dae mien sjtökskes in de gezèt loos det Modertaal d'r weer is. Ellie en ich ouch. Noe op dees site. Reacties of vraoge, laot het mich weite.  mailto:criensfrits@hotmail.com

Column van de waek

PECH

 

‘Altied dezelfdje zeik,’ klónk het achter mich. ‘Woeëväör kómme we hie nog?’ De boeëdsjap waas dudelik. Hel genóg oetgesjpraoke, det ederein in de rie het kós huere. Nao de stjum te aordeile waas de klager eine man. Taege waem hae het haaj, waas neet dudelik. Ich heel het op ein vrouw die het gezanik van de man al dertig jaor mós verdrage en het haaj aafgelierdj väör te reagere. Mer het kós net zoeë good zien aoj moder zeen woeë de man saoterdes de boeëdsjappe mèt mós doon. Mèt taegezin zoeë te huere. As se niks wèts, kins se dich van alles in de kop haole. Het mook mich waal noesjierig.

Ich haaj mich al èns ómgedrejdj väör te kieke woeë al die óncontentigheid vanaaf kwoom. Dao waas ich niks wiezer van gewaore. Dao sjtónge te väöl lang miense achter mich. Waat väör mich gebäördje zoog ich waal. De jóng aan de kassa waas al zeker vief minute eine klantj aan het helpe. Boeëdsjappe waerdje getèldj en nog èns naogetèldj. Hae en de klantj lepe same de kassabón door. Mer ze waerdje het neet èns. Ouch kwoom d’r eine reklamefolder aan te pas woeë ze mèt twië man get in opzóchte mer neet kóste vinje. Het sjaot alles bie-ein neet op. Eder second langer wachte waas aolie op het veur van de grauwelier. Dae begós aaf te loupe wie eine wèkker.

‘Het is iëwig hetzelfdje verhaol, hie aan de kassa. Het geit traoger as aan de grens in de DDR vreuger. Of höbs doe het hie oeët angers mètgemaaktj?’ Det waas ein dudelike vraog, mer ein antjwaord bleef oet. Det mook mich nog noesjieriger. ‘We móste ós gerei gewuen trök ligke en gaon. Gewuen doon,’ klónk het giftig. ‘Laote veule det wae het neet pikke.’ Ich huerdje gegrinnik achter mich en keek óm. De ganse rie keek trök de zaak in. Allein ich keek taege ein moer van rögke aan. ‘Dae is weg,’ zag eine van die lang lempese väör mich. Ich maendje det ich verrèkdje. Noesjierigheid is wie jäök: as se d’r mèt bliefs zitte höbs se pech.

2018, waek 26

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ierder colums

SANDALE

 Het waas zaoterdig en good waer. Ellie en ich wore al lang neet mier nao Remunj gewaest. Mèt de fiets. Ein sjtökske fietse zooj ós good doon. De lócht op, zaet Ellie dan. Gelökkig haaj het ein boeëdsjap die op de mertj gekochtj mós waere. Kaarte. Väör we echt begóste te zjweite reje we al äöver de Maasbrögk. Remunj loog wie ein plaetje in het leecht van de zón op ós te wachte. De gouwe Christoffel op de kathedraal blónk van gruetsigheid, asof hae Jos van Rey zelf waas. We zatte ós fietse aan de Roerkade neer, want het zoot d’r diek in det we van dao-oet heivers zoje fietse.

De mertj waas vol laeg plekke. Ouch ein kunst, as se aeve äöver die zin naodinks. Ouch de kraom mèt kaarte waas d’r neet. Geine noeëd. Het veel mich in det ich al veer jaor noew sandale aan het koupe waas. Het waerdje hoeëg tied. Hie en dao kwome d’r al sjäörkes in het laer. As mich eine bandj kapot ging, kós ich niks mier. En zoeë get gebäörtj natuurlik altied as het dich het minste oetkumtj: op eine berg in Frankriek, of deep in eine bos in het Schwarzwald. We lepe ein zaak binne woeë ze Ecco’s verkoupe. Dao haaj ich mien käös zoeë gemaaktj. Koupe is ein kwestie van doon. Väör de sandale alvast in te loupe heel ich ze aan. De aoj sandale kreeg ich mèt in ein toet van kartónpapeer.

We zatte ós op de Roerkade väör get te drinke. De toet mèt de aoj sandale paodje ich naeve mich ónger eine sjtool. Dao wool ich ze ouch weer pakke wie we heivers ginge. Mer ze wore weg. Foetsie. Mesjien per óngelök mètgenaome. Mesjien echt gesjtaole. De naam van de zaak sjtóng mèt groeëte letters op de toet. Det kós eine deef lekker höbbe gemaaktj. Waat zal de buit hem zeen taegegevalle. Aeve good zeen mien aoj sandale hem gegundj. En ich haop ouch nog det hem neet net baove op eine berg of deep in de bos eine bandj kapot geit. Of eigelik waal?!

2018, waek 25

MODERN


'Kiek mer get róndj,' zag de vrouw. 'Ich loup effe door nao de damesaafdeiling. Bèn zoeë trök.' Ze wachdje het antjwaord neet aaf en leet häöre man sjtaon. Dae keek óngelökkig óm zich haer. Ein verkuipster kwoom op hem aaf, ein jónk dink. Het knikdje vruntjelik en vroog: 'Kan ich uch helpe, meneer?' Ich zoog wie de man zien ouge äöver het kindj leet gaon en dach: "Ouch det nog." Hae zag: 'Ich zeuk get väör ein fiëst.' Het maedje knikdje en vroog: 'Waat moog het dan zeen?' 'Get väör ein broelof van mien paetekindj,' zag de man. 'Mesjien mótte we dan dao èns kieke,' zag de verkuipster. Ze wees wiejer de zaak in. Ich volgdje häör óngemerktj.

'Dees bóks? Of dees? Dees kan ouch.' Het verkuipsterke wees nao ein chokolaat kläörige, ein mósgreun en ein oranje-broen bóks. 'In die kläöre wil ich neet èns begrave waere,' zag de man. 'Dao löps se mèt väör pipo.' Het maedje knikdje. 'Welke kläör zeuktj gae dan? 'Zjwart?' De man sjnoefdje wie ein waers paerd. 'Ich gaon nao ein fiëst, neet nao ein begrafenis.' 'De verkuipster heel häör gezicht mèt meute in de ploeëj. 'Gries dan, det is hiel modern. We höbbe versjillendje mäögelikhede.' De man sjödje ziene kop. 'Laot mer, kindj. Gries is get väör de wintjer.' Het "kindj" waas neet väör ein gaat te vange.

'Ein klassieke, geklèdje, blauw bóks dan? Dónker, leecht, sjtaolblauw, aolieblauw, ein bietje nao het greun haer. Die vinj ich zelf hiel net. Waat is uer maot? Probeer dees kläör mer èns. Die sjteit uch zeker.' De man keek het maedje óngelökkig aan. 'Ich pas niks waat mich neet aansjteit.' 'Det begriep ich,' zag de verkuipster. 'Mer waat sjteit uch waal aan?' De man haoldje de sjouwers op. 'Det weit ich neet.' 'Ich weit het,' zag zien vrouw die óngertösse waas trökgekómme. Ze klónk nuetelik. 'Zien aoj vèskleier. Aafgewasse, vaal póngele. Dao löptj dae het leefst in.' Het maedje klaordje gans op. 'Wauw, meneer,' zag het. 'Det is super modern. Van die kläör höb ich väör in de winkel eine ganse rek bókse en jeskes hange.'

2018, waek 24

HELDERZEENDJ

 
Ellie en ich zote in de wachtkamer van de dokter. Ich kós de miens neet dae taegeäöver ós zoot. Hae waas get jónger as ich en droog ein haemdj zónger moewe. Zien sjtevige baove-erm zote vol tattoes van ónbekindje teikes. Ein bietje geheimzinnig zoog het oet. Net wie de man zelf. Dae leek op eine äövergeloupe indiaan oet ein cowboyfilm. Hae zoog d’r neet oet wie emes dae al waekes mien columns opzeuktj op inernet. Mesjien höb ich mich dao nöt aan verkeke.

Twië vlege zote zich nao. As d'r ein vlegebèd waas gewaest, wore ze dao-in terecht gekómme. Noe waas het tv-sjerm de plaats woeë ze zich väör efkes aan ein äövergove. Ein paar tèlle later ginge ze weer eder häöre eige waeg. De eksotiese man haaj het neet gezeen. De jóng vrouw die net binnekwoom ouch neet. Ze kóste zich waal, de vrouw en de man. Zuuj zoot nog neet tegooj of hae zag: 'Alweer in verwachtig, Marietje?' Het klónk väör mien geveul ein bietje as ein verwiet. Asof hae de pap van Marietje waas en zien dochter flink aankalde, ómdet het väör de zoeëväölste kier in verwachting waas van weer eine angere kaerel. Marietje pakdje ziene smartphone en zag zäötjes: 'Doe höbs ein sjerp uigske, Janko.’

'Ich bèn neet väör niks helderzeendj,' antjwaordje Janko. 'En ich höb altied geliek. Sjterker nog, in tien van de tien gevalle väörsjpel ich dich good of het ein jungske of ein maedje waertj'. Marietje kreeg ein kläör. 'Zjwieg, estebleef,' zag het, ‘ich wil het neet weite. Die mevrouw en dae meneer zeen miene getuge.’ Het wees nao Ellie en mich. ‘Bèn mer geröstj,’ zag Ellie. Wae wole het van ós eige kinjer ouch neet van te väöre weite. Of het maedjes of jónges wore. Mer… as dae hiër helderzeendj is, wil ich gaer van hem huere waat mich mankeertj. Det kan eine houp óngerzeuk sjille.’ Janko mook mèt allebei zien henj ein sjtopteike. ‘Väör zón oetgebrèdj consult mótj gae echt ierst eine aafspraok make, mevrouw. Mer ich kan uch alvast äöver ein dink geröstj sjtèlle. Gae zeetj neet in verwachting.’

2018, waek 23

KÈRMIS

 
Kèrmis, det is toeters, sirenes en muziek. De räök van sjlók, gebakke vès, boetsauto’s. De geur van doezendj saorte parfum en after shave. Miense te voot, in kinjerwages, achter rollators of in rolsjteul. Vrouluuj en maedjes, mansluuj en jónges. In saorte en maote, van alle laeftieje en in alle kläöre. Lank, kort, diek, dun en alles dao tösse-in. Zjwaor opgemaaktj of naturel. Half naaks of degelik geklèdj. As se dao tösse wils opvalle mós se echt get oet de kast haole. Paars of oranje gevèrfdje haor wèrktj neet mier. Groeëte gater in de bóks ouch neet. Rock & Roll klèdjes oet de jaore fieftig mèt wiej petticoats? Leuk, mer opvalle? Nae.

Eine waas broeëdmager en bekans twië maeter lank. De angere hoeëgoet eine maeter fieftig en móddervèt. Ze wore gans in het zjwart, haje de haor hoeëg opgesjaore. Op het midde van de kop sjtóng nog ein klein paekezjwart börstelke. Rechtop, sjtief gesjpaote mèt gel. De lange haaj eine sjtevige rink door de naas. Asof hae sjnachts op de koesjtal aan de kètting mós. De korte haaj ein anker in zien rechteroer. Ein sjtevig sjtök sjmeedwerk woeë se gemaekelik eine roeëjboeët mèt kós vastligke.

Ze sjtónge same geldj te tèlle. De lange haaj de beurs vast en sjtóng väöräöver geboektj. Mer inèns bloos de windj ein breefke van vief oet de beurs weg. De lange heel van sjrik de beurs half óngerstebaove. Kleingeldj klaoterdje äöver de gróndj. Ze daoke allebei nao ónger. Det waas het begin van ein ónmäögelik óngelök efkes later. Wie ze tegeliek ómhoeëg wole kómme, bleef de korte mèt zien anker hange in de naasrink van de lange. Dae haaj niks in de gate en trok sjtevig door. As de korte minder zjwaor waas gewaest, haaj de lange hem gemaekelik aan de naas opgehöfdj. Noe trok de korte door zien gewicht de lange mét de kop nao ónger. Gelökkig kreeg de korte zien anker gauw los. Ze mótte pien höbbe gehadj, det kan neet angers. Mer ze wore ouch aeve de sjoeënste attractie van de kèrmes.

2018, waek 22