Modertaal

Welkóm bie Modertaal. Links de colum van de waek. Rechts de sjtökskes van ein paar waeke ierder. Gaeftj estebleef aan ederein door dae mien sjtökskes in de gezèt loos det Modertaal d'r weer is. Ellie en ich ouch. Noe op dees site. Reacties of vraoge, laot het mich weite.  mailto:criensfrits@hotmail.com

Column van de waek

HOONDERVEL

 

Aafgeloupe zaoterdig haaj emes de 'kat good gevoordj'. Det is ein aoj gewuendje väör bie de hemel good waer aaf te sjmeke. Ich höb noeët aan dees ómkouperie mètgedaon, dus ich weit neet of het wèrktj. Mich tuntj det het biegeluif is en det se net zoeë good Thijs Zeelen ein gooj fles wien kins bringe. Vraog het hem zelf mer, hae zal het lichtelik mèt mich èns zeen. Efeng. Het waer kós neet baeter en dao ging het óm. Óndanks de prachtige lintjedaag zaoterdig, lepe d'r in Haelen väöl miense róndj mèt hoondervel. Neet èns van de griep, mer van gelök. Van emotie, van tamtasie, van öngeluif en van gruetsigheid. Want de aovendj van te väöre haaj Hoondervel oet Haelen het LVK gewónne.

En zaoterdig waas d'r ein sjpontaan receptie in Trefcentrum Aldenghoor, de enige cafè die het dörp nog riek is. Efkes waas het Vreigelriek het centrum van de waereldj. En efkes waas Hoondervel het hert van dit centrum. Zès gewuen dörpsjónges, degelike vaders met ein baan of ein bedrief en ein hoeshaoje, sjtónge terecht in de sjienwerpers. Want ze haje hel gewèrktj väör dit succes. Waat deej det good. Volwasse kaerels wore weer jungskes van de korte bóks en genaote van häör succes. Mèt de blieheid van ein geluivig kindj det van Sinterklaos gekrege haet waat het zich haaj gevraogdj. Mèt eine lach van oer tot oer en foenkelendje ouge sjtónge ze ein en al positieve energie oet te sjtraole. Häör bliesjap mook blie. En dao kreeg ederein nog èns ekstra hoondervel van.

Ich sjtóng mich het gedruus tösse het volk te bekieke en genaot d'r van. Door het gedrang óm mich haer kwoom d'r eine man naeve mich te sjtaon dae ich neet kós. Hae waas klein van sjtök mer probeerdje alles mèt te kriege. Ich knikdje. 'Dit meuks se noeët mier mèt,' zag ich. Hae wiebeldje get mèt zien henj en sjödje ziene kop. Asof hae mich neet versjtóng. Ich herhaoldje mien wäörd. Mer hae keek mich hulpeloos aan en zag: 'Ik weet niet wat er gaande is, maar hier krijg ik kippenvel van.'

2019, waek 8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ierder colums

KÖSSE

 

Op het moment det ich dit sjrief, is het neet väöl soeps mèt mien gezóndjheid. En mèt die van Elly nog minder. In de greep van de griep. Het klinktj belachelik, mer det is waat het is. We zeen neet de enige, mer väöl truest höbbe we neet aan die wetensjap. 'Waat veuls se dan?' vroog mien broor aan de tillefoon. Hae beldje väör te melje det hae opa waas gewaore. Zelf waas hae net bekómme van viërtiën daag griep. En oma leep d'r nog altied mèt róndj. 'Waat veuls se dan?' Hae haaj baeter kinne vraoge: 'Waat veuls se neet?' Versjrikkelik, wie ellenjig se dich kins veule van de griep. In eine daag tied haaj ich mier koppien as in mien gans oetgaons-laeve bie-ein. Sjael koppien, bónkendje koppien, barstendje koppien, sjtaekendje koppien, haol koppien. En väöl koppien woeë gein wäörd väör zeen.

Eder häöldje in miene kop zoot vol vèttige, dieke sjnaoter, vast en sjtevig wie kit. In plaats van d'roet te kómme mèt sjnoeve, gruudje dae drabbes allein mer wiejer. De oere gleudje mich aan de kop, de ouge brandje mich. Mien luppe wore gezjwolle en sjprónge aop wie het vel van ein braodworst in de pan. Ich hoosdje mich duzelig en dach versjillendje kiere det ich van de zök ging. Ómdet we toch genóg vócht en licht aete binne móste kriege, bèn ich op eine middig in de wage gesjtaptj väör boeëdsjappe te doon. In de supermertj waas het geblink en geflikker van het leecht mich te väöl. Mien aevewicht leet het aafweite.

Pauzerendj asof ich etalazjebein haaj en mich vasthaojendj aan de rekke, höb ich mich nao de kassa gewèrktj. De cassière die mich kós, vroog drek: 'Griep?' Het is ein leef maedje det ouch van gekkigheid hèltj. Het duudje zich mét zien baovelief nao achter. Zien henj heel het besjermendj väör de móndj. 'Dan blief ich oet de buurt,' zag het. In het enige helder moment van dae daag antjwaordje ich geröstjsjtèllendj: 'Good, we haoje het kösse waal tegooj.' Ein aoj vrouw achter mich zag: 'Zoeë te huere vèltj dae griep nog zat met.'

2018, waek 7

KITTIG

 

Ellie en ich zote in Mesjtreech in ein koffiehoes. Ein paar täöfelkes van ós aaf zoot ein jónk koppel. Ze haje ein glaas wien väör zich sjtaon en wore drök aan het kalle. Neet verleefdj, ierder nuetelik. Het waas neet te versjtaon woeë het äöver ging, waal te huere. Ich zoog wie ze häör bèst deje väör zich taege-ein in te haoje. Dinkelik väör de sjanj van de miense óm häör haer. Die hele häör sjtilkes in de gate, waat des te mier opveel. Het maedje haaj de voeste sjtevig toegeknepe op de sjoeët. Het sjaot aaf en toe mèt zien gans lief nao väöre. Asof het dae jóng aan wool vlege. Ein kittig dink, zooj mien moder gezagdj höbbe.

De jóng leek mich eine druege. Waat haaj hae gedaon det het kittig dink hem de ouge zooj wille oetkratse? Want dao leek het gesjprek óngertösse waal op oet te loupe. Mesjien haaj hae niks gedaon en waas det het probleem. Waas hae neet kittig genóg en wool het maedje hem daoväör aanvlege. Het waas natuurlik oetgekeke op dae druege. Ze haje ein probleem mèt häör versjillendje temperamente. Die twië pese gewuen neet bie-ein. Det zoog ich aan alles. Het maedje waas neet allein ein kittig dink, mer ouch nog èns geine póngel. Zooj mien moder gezagdj höbbe. Det kós waal eine angere vriejer kriege. Het haaj de vuust óngertösse al op de taofel ligke. En dae jóng?

Ich vónj hem ein saort Belsj dae van het semenarie is gesjtuurdj. Het waas in de wäörd van mien moder eine richtige sopsieme. Mer of ich mich dao in haaj verkeke? Inèns leep hae nao de kapsjtok en pakdje häör jes. Óngertösse det ze de jas aandeje, zag hae tamelik hel: 'Zoeë doon we het. En neet angers.' Ich wis neet waat ich huerdje. Haaj ich get gemistj? Het maedje sjputterdje nog aeve taege: 'Wèts se det zeker?' 'Zoeë en neet angers!' Het klónk behuerlik bars. Niks väör eine sopsieme. Het kittig dink veel mich vies taege. Het deej zien rits toe en zag: 'Tuurlik, det höb ich altied al gevónje.'

2019, waek 6

BEZEUK


Ellie en ich wore op bezeuk bie aoj kinnisse. Laote we häör Mieks en Sjaak neume. In de loup van de jaore wore de contacte verwaterdj. Toch waas de vrundjsjap noeët verdwene. Zoeë aaf en toe zoge we ós nog, toevallig. Eine kier zelfs op ein parkeerplaats naeve de Route du Soleil in de buurt van Lyon. En dan waas het altied van: 'Wae mótte èns gauw get aafsjpraeke.' Mer dao bleef het weer bie. Net väör de Noejaor veel häör kerstkaart in de bös mèt alle gooj winse. Mer ouch mèt veer datums in januari van dit jaor, mèt de vraog of we op eine van die daag op bezeuk wole kómme. Al op tied, dan kóste we biekalle en Mieks zooj väör ós get lekkers kaoke. Gelökkig waas d'r eine daag bie dae Ellie en mich pees.

En zoeë reje we de väörige waek richting het Zuide. Gezellig, dachte we. En det waas ouch, mer toch veuldje we allebei ein sjpanning dao in hoes. Asof die twië zich örges flink äöver haje gesjtraeveldj. Dao kwome we troewes gauw genóg achter wie ze ós door het hoes lèdje. Het zoog d'r prima oet, sjoeëns ze d'r al bekans twintjig jaor woeëndje. Mer Mieks wool links en rechts gaer get opknappe, väör te beginne ein noew käöke. Sjaak vónj häör käöke nog prima en ich waas het mèt hem èns. Det zag ich natuurlik neet. 'De keulkast is kapot,' zag Mieks, 'en de wasemkap. Waat zoojs doe dan doon?' vroog het aan Ellie.

Het haopdje natuurlik väör Ellie aan ziene kantj te kriege. Det zoot mèt die vraog te zjweite. 'Ja,' zag Ellie, 'mien käöke is twieëntwintig jaor. En we höbbe väörig jaor ein noew aafzuugkap en eine noewe keulkast d'rin gezatte. Det péstj precies en de käöke is wie noew.' Sjaak sjtóng te glundere. 'Det zègk ich ouch de hiele tied,' zag hae taege Ellie. 'Mer kiek dan èns hie,' heel Mieks aan. 'De randj van de aanrecht is gans kaal.' Sjaak sjödje mèt de kop. 'Gans kaal? As d'r haor op sjtóng, waas het ouch neet good!'

2019, waek 5