Modertaal

Welkóm bie Modertaal. Links de colum van de waek. Rechts de sjtökskes van ein paar waeke ierder. Gaeftj estebleef aan ederein door dae mien sjtökskes in de gezèt loos det Modertaal d'r weer is. Ellie en ich ouch. Noe op dees site. Reacties of vraoge, laot het mich weite.  mailto:criensfrits@hotmail.com

Column van de waek

CARAVAN


‘Wae zeen gein miense väör eine caravan,’ zag de dame taege de man. Ze sjtónge väör mich, mèt nog drie angere te wachte väör de bekkerswinkel. Op Grapperhaus-aafsjtandj van ein. Binne mochte mer veer klantje tegeliek zeen, op angerhalve maeter. Gelökkig waas het prachtig waer. De man mèt ein opvallendje, korte roete bóks zag: ‘Mien vrouw en ich zeen zeker veer maondj per jaor mèt de caravan óngerwaeges. Heerlik vinje we det.’ De dame trok ein móndj asof ze in ein zoer proem beet. ‘Det zooj väör mich ein sjtraof zeen.’ Ze keek d’r richtig nöt bie. Het kós aan mich ligke, mer häör wäörd klónke ein bietje aafgunstig. Asof ze eigelik juust waal gaer veer maondj van hoes waas, mer het óm ein of anger raeje neet kós. Gein geldj of te min vrie daag. Dae negatieve kal pees neet bie dees dame, in mien ouge.

Ich goof häör ein jaor of viërtig. Ze zoog d’r neet ónaantrèkkelik oet en droog ein sjiek, lóchtig klèdje mèt deur witte sneakers. ‘Ich mót d’r neet aan dinke väör ein weekend mèt John in eine caravan te hoeze,’ ging ze verder. ‘Dae is äöveral vies van. Ein drie sjterre hotel is al te min.’ ‘Wae höbbe het zoeë fijn same,’ zag de man. ‘De daag zeen te kort. Sjmörges effe same poetse, boeëdsjappe doon en dan is de daag gans väör ós. As we èns op de camping blieve väör te röste of te laeze, maak ich altied het aete klaor, borrele we mèt de bure of wanjele get róndj op oos gemaak.

De tied vluugtj gewuen. Zeker noe we eine noewe caravan höbbe mèt alles d’rop en d’raan. De aoje höbbe we ingeruuldj. Det haje we ierder mótte doon, inrule. Dao waers se altied baeter van.’ De dame zuchdje. ‘Ich zooj zónne caravan mesjien waal èns wille probere,’ zag ze, ‘mer John. Dae krieg ich neet mèt, nog mer te zjwiege van det dae zooj poetse, kaoke of wanjele.’ ‘Dan is d’r mer ein remedie,’ zag de man mèt de roete bóks. ‘Gewuen inrule. Dao waers se altied baeter van.’

2020, waek 39

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ierder colums

LEEFDJE


Mèt opsjtaon deej de vaers van miene rechtervoot pien. Toch haaj ich gein gekke dinger gedaon. Neet fanatiek gesjportj of äöverdreve wied gewanjeldj. De vaers waas roeëjer as normaal. Gaondje de daag waerdje het erger. Nao de wc sjravele waas ein merteling. Ich kós sjwoonsdes pas bie de hoesarts terecht. De dokter bewaog de voot, klopdje, duudje, zóch nao het pienlike puntj en concludeerdje det de achillespees óntsjtaoke waas. Precies op de plaats woeë die vast zitj aan get angers. 'Doe mós waal liëlik pien höbbe,' zag ze. Ich sjprook häör neet taege. Van mediciene taege dit saort óntsjtaekinge krieg ich nötte biewèrkinge. Det mook het lestig väör de dokter. Oeteindelik kwome we d'r same oet wie we het ginge aanpakke.

Ich zooj flink paracetamol sjlikke taege de pien en de voot röst gunne. En verder keule mèt ies väör de óntsjtaeking te remme. 'Good keule,' adviseerdje de dokter nog èns ekstra wie ich ging. Ich herhaoldje häör wäörd thoes taege Ellie. En ouch det het zès waeke kós doere väör ich weer good gengig waas. Det haaj ich taege gein douf oere gezagdj. Vanaaf det moment kreeg ich ein saort inkelbenj óm van ieskaoje gel in blauw zeksjes. Die krege neet de kans väör aan miene voot werm te waere. Iër het zoeë wied waas, sjtóng Ellie al väör mich mèt eine noewe ieszak oet de diepvries. Det heel het vol, versjillendje daag achterein.

Het baadje. De paracetamol heel de pien weg, en taege het ies van Ellie haaj de óntsjtaeking gein kans. Nao eine daag of veer kós ich al väörzichtig get loupe. Det ging bekans mèt het oer väöroet. Aan Ellie is ein verpleegster verlaore gegange. Door zien zorg kós ich sunjes op twië versjillendje plaatse optraeje, väör het ierst in de coronatied. Het deej mich good, want det haaj ich gemistj. Tössedoor kwoom Ellie miene voot mèt vers ies verzorge. 'Ich knoeveldje hem sjtevig en zag: 'As ich dich toch neet haaj.' 'Doe wèts woeë leefdje woeëntj,' zag het. Ich zoog aan zien ouge det nog get mós kómme. 'Leefdje zitj in eine zak ies.'

2020, waek 38

MAM


Vanwaege ein óntsjtaeking aan de achillespees, kan ich neet loupe. Door die gedwónge röst mós ich dinke aan ein jaor geleje: aan Vossen van de Spik, de razzia's op de boerderie. Van dao-oet ginge mien gedachte nao mien moder die in de aorlog in Bögkeme woeëndje. Ze waas gebaore aan de Ospelse Diek, in ein boere hoeshaoje van zeve maedjes en drie jónges. Häör moder waas jónk gesjtorve. Ermood waas troef, al wiste ze neet baeter, äöveral ging het zoeë. In de Piël begós väör gewuen miense de zón pas nao de aorlog te sjiene. Wie mam twelf waas, waerdje ze as 'jóngste maagd' oetbesjtaedj aan ein boere familie in Bögkeme. Of ze det wool, waerdje häör neet gevraogdj. Ein kindj haaj troewes niks te wille, maedjes al hielemaol neet. Ora et labora, baej en wèrk, mier waas d'r väör erm kloeëtzek neet weggelagdj, in 'dae goje, aoje tied'.

Gelökkig kwoom mam bie fatsuunlike miense terecht, die good väör häör wore. Mer ja, waat duit het mèt ein kind van twelf as het thoes waertj weggeplöktj? As het op ein boerderie mót gaon mètdrejje väör kost en inwuenig? Plus 25 gölje loeën per jaor die het thoes mót aafgaeve. Wie hèltj zón maedje zich sjtäöndje? Is het einzaam, haet het verdreet, heimwee? Twië kier per jaor moch mam nao hoes. Te voot, op klómpe, nao Ospel. Nao verloup van tied zal ze aan häör noew laeve zeen gewindj. Ein sjtökske van het gezin zeen gewaore, woeë óngertösse drie kinjer wore gebaore.

Ze haaj het achteraaf gezeen sjlechter kinne treffe. Toch vertèldje ze noeët äöver dae tied. Häör enige verhaol ging neet äöver häörzelf, mer äöver de aorlog wie soldaote eine razzia hele nao óngerdukers. De boer haaj ierder zien waerdig gerei verborge, want op het lètst van de aorlog nome de Pruse alles mèt waat los en vast zoot. Ederein waerdje op de plaats op ein riej gezatte en eine soldaot begós häör te óngervraoge. De kleinste van de wichter kós de móndj neet haoje en zag: 'Gae hooftj neet te zeuke. Vader haet alles in de gróndj verborge.'

2020, waek 37

MEGAWRATTE


Ich zat mich in de wachtkamer van het zekehoes taegeäöver twië jóng dames. Ze zote drök te kalle. Óm de angerste sjtool sjtóng op ein blaad te laeze det se op die plaats neet mochs zitte. De dame mèt ein piercing door häör tóng zoot op zón blaad det links ónger häör vot oetsjtook. Het leek mich zón type det ekstra de bördjes mèt "Verboden toegang" opzeuktj, väör dao dan mèt eine opgesjtaoke middelvinger door te loupe. 'Ich höb nötte pien en last van knoebele,' klaagdje de dame mèt de gouwe rink door de naas. Ze drökdje häör henj taege de lieze, asof dao het probleem zoot. 'Het zeen net megawratte die mèt kei hel wortele in mien vleis sjtaeke. Ich hoof mich mer te bewaege, of het sjuutj d'r in. Ich waer d'r krebbedetsig van. Ich kin niks. En as het gein pien duit, jäöktj het versjrikkelik.'

'Eine gezónje jäök is noeët eweg,' wis de dame mèt de tóngpiercing. 'Danke,' sjnebdje de naasrink. 'Det zaet Rico ouch. Dao bèn ich vèt mèt.' Ze duudje häör henj sjtevig taege häör óngerlief, asof ze de pien d'roet wool perse. 'Ich veul mich net ein aod wief. Rico is d'r neet blie mèt, det sjnaps se waal. Det is d'r eine van ***. Precies ziene aoje, volges mien sjoeënmoder.' 'Dachs se det dae van mich baeter is?' vroog de tóngpiercing. 'Is zónne naasrink neet lestig mèt sjnoeve as se verkaodj bès? Ich dink det ich mich van ónger ouch ein piercing laot zitte. Ze zègke det het lekker is.'

'As ich aan de pien dink väör det te laote doon, zooj mich de zin äöver zeen,' klaagdje de naasrink. Ze sjödje mèt de baovebein, kneep häör henj tot vuust en zag: 'Woeë blieftj dae dokter? Ich haoj het neet mier.' Ze duudje de henj hel taege häör lieze, asof ze eine acute koliek kreeg. De tóngpiercing keek häör mèt cómpassie aan. 'Woeë zitte die megawratte precies, as ich vraoge moog?' De naasrink zuchdje, trok de henj van häör lief weg en zag: 'Hie. Precies baove op de moes, ónger de doem.'

2020, waek 36