Modertaal

Welkóm bie Modertaal. Links de colum van de waek. Rechts de sjtökskes van ein paar waeke ierder. Gaeftj estebleef aan ederein door dae mien sjtökskes in de gezèt loos det Modertaal d'r weer is. Ellie en ich ouch. Noe op dees site. Reacties of vraoge, laot het mich weite.  mailto:criensfrits@hotmail.com

Column van de waek

SJPUIT


Ein mevrouw van de GGD beldje mich op det ich achter ein half oer in Remunj mós zeen väör ein coronasjpuit. As ich te laat waas, haaj ich pech, zag ze. Het klónk dreigendj. Ich haaj voel kleier aan, want ich waas in de haof aan het wèrke. Mer ja, ich haaj haost. Dan mer mèt ein gesjäördje bóks, in de sjtevele, nao Remunj. As die GGD-mevrouw dao get van wool zègke, mós ze det mer doon. Ich ging väör ein injectie, neet väör häör te kösse. En aevel, die spuit mós in de baove-erm gezatte waere. En dae haaj ich sjmörges nog gewasse, al raok ich ónger de erm mesjien get nao zjweit.

Het sjaot neet op ómdet het neet lökdje väör eine traktor in te haole. En ich haaj gein zin väör get gevierliks te riskere. De mevrouw loerdje op häör horloge wie ich binnekwoom. ‘Net op tied,’ zag ze. ‘We kinne beginne. Dootj uer bóks mer oet, dao in det hökske.’ Ich keek häör vraemdj aan. ‘Op de tillevisie zitte ze de spuit in de baove-erm,’ zag ich. ‘Mót ich mich dao hie de bóks väör oetdoon?’ De mevrouw haaj neet väöl gedöldj en waas neet van het oetligke. ‘Dit kumtj neet op de tillevisie.’ Ich bloos get väör mich oet en zag niks. ‘Wiltj gae die sjpuit of neet?’ vroog ze sjtreng.

‘Zeker,’ zag ich, ‘in de baove-erm.’ Ich rolde de rechter moew op tot ónger de oksel. ‘Hie,’ wees ich. ‘Ich kóm helpe,’ reep eine forse man, dae oet ein kaemerke kwoom. ‘Wae kriege hem die bóks waal oet. Of dootj gae het toch lever zelf, meneer? Gae hooftj uch neet te sjame. Wae zeen hie waal dökker ein bloeëte vot.’ ‘Dao geit het neet óm,’ zag ich. ‘Ich wil die spuit in de baove-erm.’ De mevrouw greep mich vast. ‘Genóg gekaldj!’ Ich sjtoekdje häör van mich aaf en huerdje ein keihel ‘Au!’ Inèns zoot ich rechtop in bèd. Ellie deej de lamp aan. ‘Ich kreeg ein coronasjpuit,’ zag ich gauw. ‘In ein bats.’ Ellie wreef äöver ziene rechter baove-erm. ‘Det höb ich geveuldj!’

2021, waek 15

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ierder colums

SCOOTMOBIEL


Ellie haaj zich de väörige waek dinsdig ein prachtige route bedachtj aan gene kantj van de Maas väör te fietse. Het waas super waer. In Asselt vónje we ein fietsknouppuntj woeë we de route precies kóste oetzitte. Zoeë kums se dun bie hoes op plaatse woeë se nog noeët bès gewaest. De groeëste sjtökke ginge door bos en veldj. Al gauw kwome we in Zjwame oet achter de papeerfabriek, bie ein brögkske äöver de Zjwaam. Dao goeëdje ein vrouw sjtekke in het water en häöre hóndj haoldje ze d’r oet. Prachtig. Aan de angere kantj van de brögk sjtóng ein vrouw in eine elektriese rolsjtool te wachte. ‘Kintj gae neet d’räöver?’ vroog Ellie. ‘Ich kiek waal oet,’ zag ze. ‘Bedeim kumtj de hóndj d’roet en dan sjötj dae zich oet. Bén ich kletsnaat.’ Het laeve is väöroet dinke. Efeng.

Het waerdje toch al de middig van de scootmobiels. We reje tösse Zjwame en Beesel ein sjtök naeve de Riekswaeg op. Väör ós sjtónge twië scootmobiels. Eine op de fietspaad woeë ein vrouw naeve sjtóng. De angere sjtóng sjeif in de berm woeë eine aoje miens hulpeloos op zoot te haoje. Dae waas negetig jaor, sjadje ich. De vrouw waas jónger. Ze zagte of vroge niks. Dus ich sjtopdje en vroog de vrouw of ze hulp nuedig haje. Det waas natuurlik. De man waas van de fietspaad in de berm gereje en zoot moervast. Zónne scootmobiel is zjwaor, dus ich kreeg hem d’r allein neet oet. Gelökkig kwoom d’r eine jóngere miens naeve. Dae sjtopdje en wool helpe.

Zoeë sjtóng het waegeske aeve laeter weer mèt de naas de goje kantj oet op de fietsepaad. De man en de vrouw wore zeelsgelökkig en bedankdje ederein. ‘Waat gebäordje d’r det gae in berm terecht kwoomtj?’ vroog Ellie. ‘Det weit ich ouch neet precies,’ zag de man. ‘Inèns zoot ich naeve de fietsepaad en zoot ich vast.’ ‘Wore d’r döks nette, jóng vrouluuj in de buurt?’ plaogdje Ellie hem. Hae keek Ellie mèt foenkel-ouge aan, lag ziene wiesvinger väör de móndj en zag: ‘Ssst … neet zègke woeë mien vrouw bie is.’

2021, waek 14

PAOSE


‘Mèt de Paose väör de däör mót d’r nog väöl gebäöre.’ Ich leet die zin aeve op mich inwèrke. Ellie en ich sjtónge aan de Servaos Kepel in Nunhem mèt ein koppel oet Kessel. Die wore in het Luedaal ómdet de vrouw waal èns örges angers wool wanjele as naeve de Maas. We kóste häör net zoeë good wie zuuj ós kóste: van lang geleje. De gezichte kins se nog trök, de name bès se vergaete. Teminste ich. Det is normaal, dink ich. In de loup van het laeve verdwiene miense oet beeldj, angere kómme daoväör in de plaats. En op ein gegaeve moment is alles en ederein weg. C’est la vie, zègke de Franse. Efeng.

Óngertösse vertèldje de man waat d’r nog mós gebäöre, twië waeke väör de Paose. Ich haaj gedachtj det hae drie of veer häördjes paoseier mós vèrve. Ein väör ein, mèt ein fien penseelke. Eier mèt de gezichte van de kleinkinjer, of mèt Zjwitserse berglandlandsjapppe, of van de grot woeë Christus oet waas opgesjtange. Det is werk woeë tied in geit zitte. Mer de man haaj het äöver het zuver wasse van de boeie aan het hoes en de geraasj. Det wore mier as hóngerd maeter en det deej hae eder jaor väör de Paose. Dus hae haopdje op good waer. Ouch ómdet hae ein flink gazón haaj, mèt zeker driehóngerd maeter kantj naeve, dae nog gans getrimdj mós waere. Ouch väör de Paose.

‘Mer good det se gein hègke höbs,’ zag ich. ‘Dan haads se nog väöl mier werk väör de Paose.’ De vrouw keek mich vengig aan. ‘Gans róndjóm oos perciël sjtaon conifere. Die mótte ouch gesjaore waere. Aan weers kenj.’ ‘Toch neet väör de Paose?’ vroog Ellie. De man knikdje. ‘Zeker väör de Paose. Wannier angers?’ Ellie pufdje d’rvan. ‘Det zulle zeker viefhóngerd maeter zeen,’ sjat ich. De man keek Ellie aan asof hae wool zègke: Vrouluuj! Nörges verstjandj van, mer hae zag: ‘Pardon, twelfhóngerd!’ ‘Det gae nog tied höbtj väör te wanjele,’ vroog Ellie. De vrouw antjwaordje fien: ‘Ich höb ouch nog get vertèlle. Väör de Paose en d’r nao.’

2021, waek 13

SJTUMME


Ellie en ich wore ószelf de väörige waek woonsdig aan het oetlaote. Dao geit het wanjele nao ein jaor corona waal ein bietje op lieke. Het waas de lètste daag van de verkezinge en het waas waterkaod, mèt eine zoere windj. Daoväör lepe we in het dörp tösse de hoeze. We kwome naeve de kèrk en het parochiehoes. Det ligktj taege de kèrk aangeboewdj. Dao waas het sjtumbureau woeë Ellie sjmörges nog haaj gesjtumdj. Eine aojere man kwoom vanoet de zie-ingank van de kèrk oze kantj oet. Ellie kós hem van de Zónnebloom. ‘Zoeë,’ zag dae miens. ‘Noe kinne ze in Den Haag weer väöroet.’

‘Gae höbtj gesjtumdj?’ vroog Ellie. ‘Jao,’ zag de man. ‘Ich sjlaon noeët äöver.’ We sjtónge op ein plaats woeë de windj zich flink leet veule. Ich wool wiejer loupe, mer de man zag taege Ellie: ‘Noe wils se zeker ouch nog gaer weite op waem ich höb gesjtumdj? Vraog mer geröstj as se wills. Ich zègk het toch neet.’ ‘Maaktj uch neet óngeröstj,’ antjwaordje Ellie. ‘Ich hoof het neet te weite en ich vraog het ouch neet.’ De man keek mich èns sjeif aan. ‘Geluifs doe det?’ Ich haaj het kaod en haaj geine zin in dae rare kal. ‘Waat mót ich geluive?’ vroog ich. ‘Waat dien vrouw zaet,’ antjwaordje hae ein bietje krubbig. ‘Det die neet wiltj weite op waem ich höb gesjtumdj.’

‘As Ellie det zaet,’ zag ich, ‘dan geluif ich det. Woeëväör zooj ich det neet doon?’ ‘Ómdet het neet waor is,’ zag de man. ‘Ederein wiltj weite op waem emes angers sjtumtj. Det is normaal. Of is dien vrouw döks neet normaal?’ Det waas neet vruntjelik van hem, mer ich zag: ‘We wille het allebei neet weite.’ ‘Het interesseertj ós neet en sjtumme is geheim. Det respectere we.’ ‘Ich wil het uch waal vertélle,’ zag de man. ‘Nae, nae,’ wimpeldje Ellie aaf. Geheim is geheim. Het pakdje mich ónger de erm: ‘Kóm jóng, we loupe wiejer.’ ‘Gae moogtj het geröstj weite,’ reep de man ós nao. ‘Op dae van Naer. Wie hètj dae ouch weer?’ Ellie drejdje zich óm: ‘Lindeboom.’

2021, waek 12

OEFENE


Ellie is aan het puzzele. We höbbe same waeke lang gerummikuptj. Noe loup ich zelfs mèt het idee róndj väör mien wèrkkamer op te rume. Het is al zoeë wied gekómme det ich mich neet èns geneer väör det op te sjrieve. Kins se naogaon waat de lockdown mèt miense duit. Of het waor is van det echtpaar oet Meijel weit ich neet. Mer het zooj gemaekelik kinne kloppe waat ich höb gehuerdj. Die twië höbbe eine kezelepaad róndj de viever mèt fien, witte kezele. Volges familie die het kan weite, zeen ze al diek twië waeke bezig väör die sjteinkes in ein groeëte badkuup te sjroebe mèt amoniak, zuver te kratse en te wasse mèt greun zeip, tot ze blinke wie noew. Efeng.

Trök nao Ellie. Det haet zich get puzzels aangesjaftj via Marktplaats.nl. Allemaol van doezendj sjtökke. De plaetjes op de doeëze zeen d’r prachtig oet. As se die geis besjtudere, bès se ein oer later nog neet klaor, zoeëväöl is d’r te zeen. Mer as se de toet mèt losse sjtökke ómsjöds, vergeit dich de lol. Eine bóntje toervel van kläöre en vorme ligktj d’r dan väör dich. De mood väör d’raan te beginne zaktj dich in de petoefele. Mer dan mós se doorzitte. En det kan Ellie. Allein haaj het de pech det het de iërste kiër begós mèt het sjoeënste plaetje, mer ouch mèt de lestigste puzzel.

Wie dae iërste puzzel bekans klaor waas, kreeg het hulp van ein paar kleinkinjer. Het is neet te gluive, wie flot het toen ging. Het waas allein jaomer det op het létst ein sjtök óntbrook. We zóchte alles aaf. Ónger de kast loog niks, ónger het taofellake ouch neet. In de toet woeë de sjtöksjes in haje gezaete ouch neet. De mat ónger de taofel ging aan de kantj. Eine van die men ging zelfs op eine sjtool sjtaon en keek baove op de kast. En jawel hoor, dao loog het. Het kindj lachdje zich kepot. We haje hem natuurlik door. ‘Woeëväör höbs se det gedaon?’ vroog Ellie. ‘Ja, oma. Väör alvast te oefene mèt paoseier zeuke.’

2021, waek 11